Τι Είναι η Διαταγή Πληρωμής και Πότε Εκδίδεται;
Η διαδικασία έκδοσης Διαταγής Πληρωμής προβλέπεται στα άρθρα 623 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ).
Στην πράξη, η Διαταγή Πληρωμής χρησιμοποιείται συχνά από τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), funds, ιδιώτες και επιχειρήσεις για τη διεκδίκηση ανεξόφλητων οφειλών.
Ιδιαίτερα συχνές είναι οι περιπτώσεις έκδοσης Διαταγών Πληρωμής για καθυστερούμενα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες και άλλες τραπεζικές υποχρεώσεις.
Εάν σας επιδοθεί Διαταγή Πληρωμής, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι δεν πρόκειται για ένα απλό ειδοποιητήριο οφειλής. Είναι μια δικαστική πράξη που μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία διαδικασιών κατάσχεσης και πλειστηριασμού. Ωστόσο, ο νόμος παρέχει στον οφειλέτη συγκεκριμένα δικαιώματα και δυνατότητες δικαστικής άμυνας.
Πότε εκδίδεται Διαταγή Πληρωμής;
Η Διαταγή Πληρωμής μπορεί να εκδοθεί όταν ο δανειστής διαθέτει τα απαραίτητα έγγραφα που αποδεικνύουν τόσο την ύπαρξη της απαίτησης όσο και το ακριβές οφειλόμενο ποσό.
Σύμφωνα με τα άρθρα 623 και 624 ΚΠολΔ, βασικές προϋποθέσεις είναι:
- Να υπάρχει χρηματική απαίτηση ή απαίτηση παροχής χρεογράφων.
- Η απαίτηση να αποδεικνύεται με δημόσια ή ιδιωτικά έγγραφα, σύμφωνα με τον νόμο.
- Το οφειλόμενο ποσό να είναι ορισμένο και εκκαθαρισμένο.
- Η απαίτηση να μην εξαρτάται από αίρεση, προθεσμία, όρο ή αντιπαροχή.
- Να συντρέχουν οι υπόλοιπες νόμιμες διαδικαστικές προϋποθέσεις.
Εάν δεν πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, ο δικαστής οφείλει να μην εκδώσει Διαταγή Πληρωμής.
Εάν, παρά την έλλειψη νόμιμων προϋποθέσεων, εκδοθεί Διαταγή Πληρωμής, ο οφειλέτης μπορεί να εξετάσει τη δυνατότητα προσβολής της με ανακοπή.
Σε ποιες περιπτώσεις εκδίδεται Διαταγή Πληρωμής;
Η συγκεκριμένη δικαστική διαδικασία χρησιμοποιείται σε πολλές περιπτώσεις οικονομικών απαιτήσεων.
Διαταγή Πληρωμής για τραπεζικά δάνεια
Μία από τις συνηθέστερες περιπτώσεις είναι η έκδοση Διαταγής Πληρωμής για καθυστερούμενες οφειλές από στεγαστικά, καταναλωτικά ή επιχειρηματικά δάνεια.
Όταν ο δανειολήπτης σταματήσει να καταβάλλει τις συμφωνημένες δόσεις, η τράπεζα μπορεί, εφόσον πληρούνται οι συμβατικές και νόμιμες προϋποθέσεις, να καταγγείλει τη δανειακή σύμβαση.
Με την καταγγελία μπορεί να καταστεί απαιτητό το σύνολο του ανεξόφλητου υπολοίπου του δανείου και όχι μόνο οι δόσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση.
Στη συνέχεια, εφόσον η απαίτηση αποδεικνύεται εγγράφως και πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, η τράπεζα μπορεί να ζητήσει την έκδοση Διαταγής Πληρωμής.
Διαταγή Πληρωμής από fund ή εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων
Πολλές απαιτήσεις από παλαιά τραπεζικά δάνεια έχουν μεταβιβαστεί σε εταιρείες απόκτησης απαιτήσεων, ενώ η διαχείρισή τους έχει ανατεθεί σε εξειδικευμένες εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Οι εταιρείες αυτές μπορούν, εφόσον διαθέτουν την απαιτούμενη νομιμοποίηση και συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, να προχωρήσουν σε δικαστικές ενέργειες για την είσπραξη των οφειλών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ελεγχθούν:
- Η νομιμότητα της μεταβίβασης της απαίτησης.
- Η νομιμοποίηση του φορέα που ζητά την έκδοση της Διαταγής Πληρωμής.
- Τα έγγραφα που αποδεικνύουν την οφειλή.
- Το ύψος του ανεξόφλητου κεφαλαίου.
- Οι τόκοι, οι προσαυξήσεις και οι λοιπές χρεώσεις.
Διαταγή Πληρωμής για πιστωτικές κάρτες
Η μη εξόφληση οφειλών από πιστωτικές κάρτες μπορεί επίσης να οδηγήσει στην έκδοση Διαταγής Πληρωμής.
Η τράπεζα ή ο νόμιμος δικαιούχος της απαίτησης μπορεί να διεκδικήσει το ανεξόφλητο ποσό, εφόσον διαθέτει τα απαραίτητα αποδεικτικά έγγραφα.
Ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να εξετάσει εάν το ποσό που απαιτείται ανταποκρίνεται στις πραγματικές οφειλές του και εάν έχουν υπολογιστεί νόμιμα οι τόκοι και οι επιβαρύνσεις.
Διαταγή Πληρωμής για οφειλές προς ιδιώτες και επιχειρήσεις
Η Διαταγή Πληρωμής δεν αφορά αποκλειστικά τραπεζικά χρέη.
Μπορεί να εκδοθεί και για άλλες χρηματικές απαιτήσεις, όπως ανεξόφλητα τιμολόγια, εμπορικές συναλλαγές, απαιτήσεις από ιδιωτικές συμβάσεις, επιταγές και συναλλαγματικές, εφόσον πληρούνται οι σχετικές νόμιμες προϋποθέσεις.
Εκδίδεται Διαταγή Πληρωμής χωρίς να προηγηθεί δικαστήριο;
Η Διαταγή Πληρωμής εκδίδεται από δικαστικό λειτουργό, αλλά η διαδικασία διαφέρει από την τακτική αγωγή.
Στην τακτική διαδικασία, ο εναγόμενος ενημερώνεται για την αγωγή και έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει στην προβλεπόμενη δικαστική διαδικασία.
Αντίθετα, στην έκδοση Διαταγής Πληρωμής δεν προηγείται ακροαματική συζήτηση με κλήση του οφειλέτη. Ο δικαστής εξετάζει την αίτηση και τα έγγραφα που προσκομίζει ο αιτών και αποφασίζει εάν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Έτσι, ο οφειλέτης συνήθως πληροφορείται την ύπαρξη της Διαταγής Πληρωμής όταν αυτή του επιδοθεί από δικαστικό επιμελητή.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο πολλοί οφειλέτες αιφνιδιάζονται όταν λαμβάνουν για πρώτη φορά ένα τέτοιο έγγραφο.
Υπάρχει κατώτατο όριο οφειλής για την έκδοση Διαταγής Πληρωμής;
Δεν προβλέπεται γενικό κατώτατο χρηματικό όριο για την έκδοση Διαταγής Πληρωμής.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εκδοθεί Διαταγή Πληρωμής ακόμη και για σχετικά μικρές οφειλές, εφόσον η απαίτηση αποδεικνύεται εγγράφως και πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Επομένως, ακόμη και αν το ποσό που οφείλετε είναι μικρό, δεν πρέπει να θεωρείτε ότι αποκλείεται η έκδοση Διαταγής Πληρωμής ή ότι δεν υπάρχει κίνδυνος αναγκαστικής εκτέλεσης.
Πώς επιδίδεται η Διαταγή Πληρωμής στον οφειλέτη;
Μετά την έκδοσή της, η Διαταγή Πληρωμής πρέπει να επιδοθεί στον οφειλέτη μέσα στη νόμιμη προθεσμία, μέσω δικαστικού επιμελητή.
Η επίδοση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς από αυτήν ξεκινά κατά κανόνα η προθεσμία για την άσκηση ανακοπής.
Ο οφειλέτης πρέπει να κρατήσει τόσο τη Διαταγή Πληρωμής όσο και την έκθεση επίδοσης, στην οποία αναγράφεται η ημερομηνία και ο τρόπος επίδοσης.
Δεν πρέπει να παραμελείται ούτε η παραλαβή ούτε ο νομικός έλεγχος του εγγράφου, καθώς η παρέλευση των προθεσμιών μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες δικαστικής προστασίας.
Τι μπορείτε να κάνετε εάν εκδοθεί Διαταγή Πληρωμής εναντίον σας;
Η έκδοση Διαταγής Πληρωμής δεν σημαίνει ότι ο οφειλέτης στερείται δικαιωμάτων.
Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει συγκεκριμένα ένδικα μέσα με τα οποία μπορεί να αμφισβητηθεί η νομιμότητα της διαδικασίας και η απαίτηση του πιστωτή.
Ανακοπή κατά Διαταγής Πληρωμής
Η ανακοπή είναι το βασικό ένδικο μέσο που μπορεί να ασκήσει ο οφειλέτης για να ζητήσει την ακύρωση της Διαταγής Πληρωμής, ολικά ή μερικά.
Μέσω της ανακοπής μπορούν να προβληθούν ισχυρισμοί σχετικά με:
- Την έλλειψη νόμιμων προϋποθέσεων έκδοσης.
- Την ανεπαρκή έγγραφη απόδειξη της απαίτησης.
- Την εσφαλμένη εκκαθάριση του οφειλόμενου ποσού.
- Τις παράνομες ή αδικαιολόγητες χρεώσεις.
- Την εξόφληση ή μερική εξόφληση της οφειλής.
- Την παραγραφή, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
- Την έλλειψη νομιμοποίησης του πιστωτή.
Η ανακοπή πρέπει να στηρίζεται σε συγκεκριμένους και νομικά τεκμηριωμένους λόγους. Δεν αρκεί απλώς η γενική αμφισβήτηση της οφειλής.
Ποια είναι η προθεσμία για την ανακοπή;
Για οφειλέτες που διαμένουν στην Ελλάδα, η βασική προθεσμία άσκησης ανακοπής είναι δεκαπέντε (15) εργάσιμες ημέρες από την επίδοση της Διαταγής Πληρωμής.
Εάν παρέλθει η αρχική προθεσμία χωρίς να ασκηθεί ανακοπή, προβλέπεται δυνατότητα δεύτερης επίδοσης και νέα προθεσμία δεκαπέντε εργάσιμων ημερών.
Ωστόσο, η απώλεια της αρχικής προθεσμίας μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα εξασφάλισης αναστολής της εκτέλεσης.
Εάν παρέλθει άπρακτη και η δεύτερη προθεσμία, η Διαταγή Πληρωμής μπορεί να αποκτήσει ισχύ δεδικασμένου, σύμφωνα με τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Για τον λόγο αυτό, η άμεση επικοινωνία με δικηγόρο είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Διαταγή Πληρωμής και πλειστηριασμός: Πότε κινδυνεύει η περιουσία σας;
Ένας από τους σοβαρότερους κινδύνους που συνδέονται με την έκδοση Διαταγής Πληρωμής είναι η δυνατότητα έναρξης διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης.
Η Διαταγή Πληρωμής αποτελεί εκτελεστό τίτλο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον πιστωτή για να προχωρήσει, εφόσον τηρηθούν οι νόμιμες προϋποθέσεις, σε κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών, κινητών περιουσιακών στοιχείων και ακινήτων.
Σε περίπτωση οφειλής που παραμένει ανεξόφλητη, μπορεί να ακολουθήσει και πλειστηριασμός ακινήτου, ακόμη και όταν αυτό αποτελεί την κύρια κατοικία του οφειλέτη, καθώς δεν υφίσταται γενική αυτόματη προστασία της πρώτης κατοικίας από κάθε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.
Ωστόσο, ο πλειστηριασμός δεν είναι αναπόφευκτος σε κάθε περίπτωση. Ο οφειλέτης μπορεί να εξετάσει την άσκηση ανακοπής κατά της Διαταγής Πληρωμής, καθώς και τα κατάλληλα ένδικα βοηθήματα για την αναστολή της εκτέλεσης ή την προσβολή συγκεκριμένων πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης. Η έγκαιρη νομική παρέμβαση είναι καθοριστική, καθώς οι προθεσμίες διαφέρουν ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διαδικασία.
Μπορεί να ανασταλεί η εκτέλεση της Διαταγής Πληρωμής;
Η κατάθεση ανακοπής δεν συνεπάγεται αυτομάτως αναστολή της εκτέλεσης.
Για να προστατευτεί ο οφειλέτης από ενδεχόμενες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης, μπορεί να απαιτηθεί η υποβολή ξεχωριστής αίτησης αναστολής, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του ΚΠολΔ.
Εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, μπορεί επίσης να ζητηθεί προσωρινή δικαστική προστασία μέχρι να εξεταστεί η σχετική αίτηση.
Η δυνατότητα αναστολής και η έκταση της προστασίας εξαρτώνται από τα πραγματικά περιστατικά, τους προβαλλόμενους λόγους και το στάδιο της διαδικασίας.
Συχνές ερωτήσεις για τη Διαταγή Πληρωμής
Μπορεί να εκδοθεί Διαταγή Πληρωμής για τρεις απλήρωτες δόσεις;
Δεν υπάρχει γενικός κανόνας που να προβλέπει ότι απαιτούνται υποχρεωτικά τρεις απλήρωτες δόσεις σε κάθε δανειακή σύμβαση. Η δυνατότητα καταγγελίας και επίσπευσης της απαίτησης εξαρτάται από τους συμβατικούς όρους και τις εφαρμοστέες διατάξεις.
Μπορεί να εκδοθεί Διαταγή Πληρωμής χωρίς προηγούμενη εξώδικη καταγγελία;
Εξαρτάται από τη φύση της απαίτησης και τη νομική σχέση που τη θεμελιώνει. Στις περιπτώσεις δανείων όπου ζητείται το σύνολο του υπολοίπου μετά από καταγγελία, πρέπει να ελεγχθεί εάν η καταγγελία έγινε νόμιμα και εάν έχει παράγει τα προβλεπόμενα αποτελέσματα.
Μπορεί να ακυρωθεί Διαταγή Πληρωμής από τράπεζα;
Ναι, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένοι νόμιμοι λόγοι ανακοπής. Μπορεί να εξεταστούν τόσο οι προϋποθέσεις έκδοσης όσο και η βασιμότητα και το ύψος της απαίτησης.
Μπορεί να εκδοθεί Διαταγή Πληρωμής για χρέος που έχει μεταβιβαστεί σε fund;
Ναι, εφόσον ο φορέας που ζητά την έκδοσή της διαθέτει τη νόμιμη ιδιότητα και νομιμοποίηση και πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις. Η μεταβίβαση και η διαχείριση της απαίτησης πρέπει να αποδεικνύονται με τα απαιτούμενα έγγραφα.
Τι γίνεται αν δεν μπορώ να πληρώσω την οφειλή;
Η οικονομική αδυναμία δεν ακυρώνει από μόνη της τη Διαταγή Πληρωμής. Μπορείτε, ωστόσο, να εξετάσετε τις διαθέσιμες δικαστικές δυνατότητες άμυνας, καθώς και ενδεχόμενη διαπραγμάτευση ή ρύθμιση της οφειλής, ανάλογα με την περίπτωσή σας.
Διαταγή Πληρωμής: Γιατί είναι σημαντικό να απευθυνθείτε άμεσα σε δικηγόρο;
Η Διαταγή Πληρωμής αποτελεί μια σοβαρή δικαστική εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει άμεσα την οικονομική κατάσταση και την περιουσία σας.
Η έγκαιρη αξιολόγηση της υπόθεσης μπορεί να αναδείξει σημαντικές πλημμέλειες στην έκδοση της Διαταγής Πληρωμής, στον υπολογισμό της απαίτησης ή στη νομιμοποίηση του πιστωτή.
Εάν έχετε λάβει Διαταγή Πληρωμής από τράπεζα, fund ή ιδιώτη, μην αφήσετε να παρέλθουν οι νόμιμες προθεσμίες. Η ανακοπή και, όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις, η αίτηση αναστολής μπορούν να αποτελέσουν ουσιαστικά μέσα προστασίας από την αναγκαστική εκτέλεση και τον πλειστηριασμό.

Ονομάζομαι Γιώργος Χατζηθεοδοσίου και είμαι επαγγελματίας στο Digital Marketing όπως και του δικηγορικού Μάρκετινγκ. Έχω πάθος με την κειμενογραφία και την προβολή επαγγελματιών στο διαδίκτυο με εξελιγμένες στρατηγικές σε Ελλάδα και εξωτερικό.

